Medische beschouwingen over wijn, anno 1958

Posted on March 16, 2015

By

Onlangs stuitte ik op een boekje dat nog van mijn overgrootvader is geweest. Hij was, net als mijn grootvader, huisarts. En beiden lust(t)en, net als ik, op zijn tijd een glaasje wijn. Het boekje stamt uit 1958, het geeft een mooi beeld over de rol van wijn voor de mensheid en opvattingen over haar invloed op de gezondheid zoals men hier in die tijd over dacht.

“Wijn vergezeld de mensheid al vanaf haar wieg. Reeds bij de Egyptenaren, duizenden jaren voor het begin van onze jaartelling was hij bekend, en hetzelfde geldt voor alle volkeren uit de Oudheid. Overal zien wij het begin van de beschaving samenvallen met de ontdekking van wijn. Waarschijnlijk heeft er nooit, waar ook ter wereld enig min of meer georganiseerd volk geleefd, of het kende zijn alcohol houdende natuurdrank in een of andere vorm. Daar waar de wijndruif niet groeit, gebruikt of gebruikte men kiemend zaad, rijst, suikerriet of cassavewortel als uitgangspunt”. (1)

Geen uitzonderingspositie voor onze huidige maatschappij dus, beter gezegd, ons wijngebruik duid op een bepaald niveau van organisatie en beschaving. Wat een geruststelling!

“Even tekenend is het, dat ook bijna overal de wijn (het gegiste sap van druiven) als een ‘geschenk der goden’ werd beschouwd. Deze inderdaad unieke drank bezit eigenschappen, die de mens opheffen uit zorgen van alledag en hem openstellen voor het schone en goede, dat het bestaan te bieden heeft – zelfs in de zorgelijkste omstandigheden. En met een gevoel voor proporties dat in onze tijd wel eens zoek is, schrijven de Ouden de gevolgen van het misbruik van wijn toe aan de onvolmaaktheid van de mens, die zich niet te beheersen weet, en niet aan de kwade eigenschappen van deze drank”. (1)

De verering voor goden is in mijn persoonlijke kringen niet meer actueel, al speelt wijn op deze wijze nog immers een rol binnen bijvoorbeeld het katholicisme. Wel is het ook in deze tijd een middel dat wordt gekoppeld aan ontspanning, vrolijkheid en het loslaten van alledaagse beslommeringen. Waar inderdaad ook misbruik op de loer ligt…maar:

“Door een merkwaardig proces van verdringing is de moderne mens op allerlei gebieden geneigd, de schuld voor wat mis loopt telkens weer buiten zichzelve te zoeken. Zo ook schrijft hij aan alcoholhoudende dranken de meest verschrikkelijke ziekten toe, tot zelfs de degeneratie van zijn nageslacht, terwijl het voor velen, die zich onbevooroordeeld met deze zaken hebben beziggehouden boven iedere twijfel verheven is, dat hier niet de wijn, doch de onmatigheid van de mens zèlf de schuld draagt” (1)

Kijk, dat roep ik nu al jaren. Heerlijk die bevestiging uit 1958, en ook nog zo prachtig verwoord!

De diëtist in mij kan het niet laten om ook het volgende stukje even aanhalen: “Wijn is niet alleen een genotmiddel, doch heeft volgens de onderzoekingen van Eylaud ook een hoge calorische waarde. Wat deze betreft is een liter wijn gelijk aan 690g. melk, 585g. vlees, 5 eieren of 1kg. brood. Dit betekend natuurlijk niet, dat wijn ‘vloeibaar’ brood is en de genoemde voedingsmiddelen kan vervangen. Dit is daarom niet mogelijk, omdat in wijn bepaalde voor het even noodzakelijke stoffen (vitamines e.d.) ontbreken. Wijn heeft echter in zoverre toch wel voedingswaarde, dat een licht verteerbare en snel te metaboliseren stof is; die energie die hierbij ontstaat, spaart vet en koolhydraten”. (1)

Conclusie: Wijn is fijn, zelf Goddelijk en met mate gebruikt ongevaarlijk! Mocht je een paar kilo kwijt willen is laten staan verstandig, maar ja, het is maar waar je prioriteiten liggen…

1. “Medische beschouwingen over wijn”, H. J. Vermeulen, 1958

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *